วิธีรับมือกับคน Toxic นับเป็นทักษะสำคัญที่ทุกคนควรมีติดตัว เพราะในการใช้ชีวิตร่วมกับผู้อื่นในสังคม ไม่ว่าจะเป็นที่ทำงาน กลุ่มเพื่อน หรือแม้แต่ครอบครัว เราต่างเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องเผชิญหน้ากับผู้คนหลากหลายรูปแบบ หากเราไม่อยากให้พลังลบมารบกวนความสุขของเรา
บทความนี้ Wizdom ได้รวบรวมแนวคิดและเทคนิคการรับมือคนเหล่านี้อย่างมีสติ พร้อมแนวทางปฏิบัติที่นำไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวันมาฝากกัน
Toxic Person คืออะไร?
Toxic Person คือ คนที่มีพฤติกรรม ความคิด หรือคำพูดในเชิงลบ จนส่งผลกระทบต่อความรู้สึกของคนรอบข้างอย่างต่อเนื่อง ทำให้คนใกล้ชิดรู้สึกอึดอัด เหนื่อยใจ และพลังใจค่อย ๆ ลดลง พฤติกรรมเหล่านี้มักไม่ได้เกิดจากอารมณ์เสียเพียงชั่วคราว แต่เป็นรูปแบบที่เกิดซ้ำจนกลายเป็นนิสัย
การทำความเข้าใจว่า Toxic Person คืออะไรและมีพฤติกรรมอย่างไร ถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของวิธีรับมือกับคน Toxic เพราะจะช่วยให้เรามองสถานการณ์ได้ชัดเจนขึ้น แยกแยะได้ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นปัญหาจากทัศนคติของอีกฝ่าย ไม่ใช่ความผิดของตัวเราเอง เมื่อเข้าใจตรงจุด จะช่วยลดการรับพลังลบ และดูแลสุขภาพจิตของตัวเองได้ดีขึ้นในระยะยาว
ลักษณะของคน Toxic ที่พบบ่อย
การสังเกตพฤติกรรมเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เรารู้ทันและป้องกันตนเองจากพลังงานลบ ลักษณะเด่นที่พบได้บ่อยในกลุ่มคน Toxic มีดังนี้
เอาตัวเองเป็นใหญ่ คนกลุ่มนี้มักให้ความสำคัญกับความคิด ความต้องการ และผลประโยชน์ของตัวเองเป็นใหญ่ โดยไม่ค่อยสนใจว่าคนอื่นจะรู้สึกอย่างไร มักคาดหวังให้คนรอบข้างต้องเข้าใจและทำตามเสมอ เมื่อไม่ได้ดั่งใจก็จะแสดงความไม่พอใจออกมาอย่างชัดเจน
ไม่ยอมรับผิด เมื่อเกิดปัญหาหรือความผิดพลาด คน Toxic มักหลีกเลี่ยงความรับผิดชอบ พยายามหาข้ออ้าง หรือโยนความผิดให้ผู้อื่นแทนการยอมรับความจริง การกล่าวคำขอโทษอย่างจริงใจจึงเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ยากมาก
ชอบพูดจาเสียดสี หรือวิจารณ์คนอื่นในเชิงลบ มักใช้คำพูดเหน็บแนม ดูถูก หรือชี้ให้เห็นข้อบกพร่องของคนอื่นอยู่เสมอ แม้จะพูดในลักษณะเหมือนล้อเล่นหรืออ้างว่าหวังดี แต่คำพูดเหล่านี้กลับทำร้ายความรู้สึกและบั่นทอนความมั่นใจของผู้ฟังโดยตรง
มองโลกในแง่ร้าย คน Toxic มักโฟกัสแต่เรื่องปัญหา ความล้มเหลว หรือด้านลบของสถานการณ์ต่าง ๆ การอยู่ใกล้คนประเภทนี้นาน ๆ จะทำให้รู้สึกเหนื่อย อึดอัด และหมดพลัง เพราะต้องรับฟังพลังลบอยู่ตลอดเวลา
อารมณ์รุนแรง ควบคุมไม่ได้ คน Toxic มักขาดวุฒิภาวะทางอารมณ์ เมื่อไม่พอใจหรือไม่ได้ดั่งใจ มักแสดงออกด้วยการโกรธ เหวี่ยงวีน หรือใช้อารมณ์กดดันผู้อื่น ทำให้คนรอบข้างรู้สึกไม่ปลอดภัย และต้องคอยระวังคำพูดหรือการกระทำของตัวเองอยู่เสมอ
ชอบบงการ สั่งให้ทำตาม พวกเขาจะพยายามสั่งการ ควบคุม หรือชี้นำการตัดสินใจของคนอื่นเสมอ โดยไม่เคารพขอบเขตส่วนตัว และมักไม่พอใจหากอีกฝ่ายมีความคิดเห็นที่แตกต่างหรือกล้าปฏิเสธ
ชอบปั่นหัวให้สับสน (Gaslighting) เขามักจะใช้คำพูดบิดเบือนความจริง ปฏิเสธสิ่งที่เคยพูด หรือทำให้เรารู้สึกว่าคิดไปเอง จนเกิดความสับสนและเริ่มไม่เชื่อมั่นในการตัดสินใจของตัวเอง พฤติกรรมนี้อาจดูไม่รุนแรงในช่วงแรก แต่ส่งผลกระทบต่อจิตใจในระยะยาวอย่างมาก
วิธีรับมือกับคน Toxic
เมื่อต้องเผชิญหน้ากับคนที่ Toxic สิ่งสำคัญที่ต้องมีคือ
การพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) การรู้วิธีจัดการสถานการณ์และวางตัวอย่างเหมาะสมจะช่วยลดผลกระทบทางจิตใจได้ โดยมีวิธีดังนี้
ตั้งขอบเขตให้ชัด
การตั้งขอบเขตให้ชัดเจนเป็นสิ่งสำคัญที่สุดเมื่อต้องรับมือกับคน Toxic เราควรตั้งจุดยืนของตัวเองอย่างหนักแน่นว่า พฤติกรรมแบบไหนที่เรารับได้ และแบบไหนที่ไม่โอเค หากอีกฝ่ายเริ่มล้ำเส้น ใช้คำพูดไม่เหมาะสม ควรบอกให้ชัดเจนทันทีว่าเราไม่สบายใจกับการสนทนาในลักษณะนั้น
การสื่อสารควรเป็นไปอย่างตรงไปตรงมา ไม่ใช้อารมณ์ และไม่จำเป็นต้องอธิบายให้ยืดยาว การตั้งขอบเขตแบบนี้จะช่วยให้อีกฝ่ายรู้ว่าควรปฏิบัติกับเราอย่างไร และช่วยลดโอกาสที่จะถูกกระทบทางอารมณ์ในระยะยาวได้มากขึ้น
นิ่งและไม่ตอบโต้
โดยปกติแล้ว คน Toxic มักมีจุดประสงค์เพื่อเรียกร้องความสนใจหรือต้องการกระตุ้นให้ผู้อื่นตอบโต้ ไม่ว่าจะเป็นการโต้เถียง ความโกรธ หรือการพยายามแก้ต่าง วิธีการรับมือที่ดีที่สุดคือการควบคุมอารมณ์ให้สงบและแสดงออกให้น้อยที่สุด โดยเลือกตอบรับเพียงสั้น ๆ เท่าที่จำเป็นตามมารยาทเท่านั้น เมื่ออีกฝ่ายเห็นว่าการยั่วยุไม่สามารถสร้างผลกระทบต่อจิตใจของเราได้ และไม่ได้รับความสนใจตามที่ต้องการ พฤติกรรมเหล่านั้นก็จะหยุดลงไปเองในที่สุด
เบี่ยงเบนความสนใจ
เมื่อเริ่มรู้สึกว่าบทสนทนากำลังไปในทางลบ ลองเปลี่ยนทิศทางการพูดคุยทันที โดยหยิบเรื่องที่เป็นกลางและสบายใจกว่ามาพูดแทน วิธีนี้ช่วยลดความตึงเครียดของสถานการณ์ได้ดี และยังช่วยให้เราไม่ถูกดึงเข้าไปมีส่วนร่วมกับพลังลบโดยไม่จำเป็น
การเบี่ยงประเด็นอย่างสุภาพ ยังเป็นทางออกที่ช่วยรักษาความสัมพันธ์ไว้ได้ โดยไม่ต้องเผชิญหน้าตรง ๆ และช่วยให้บทสนทนาจบลงอย่างนุ่มนวลมากขึ้น
ปฏิเสธอย่างนุ่มนวลแต่หนักแน่น
คนประเภทนี้ มักขอความช่วยเหลืออยู่บ่อย ๆ จนเผลอรบกวนเวลาส่วนตัวของเราโดยไม่รู้ตัว การรู้จักปฏิเสธให้เป็นจึงสำคัญ ควรหลีกเลี่ยงการอธิบายเหตุผลยืดยาว เพราะยิ่งพูดมาก อีกฝ่ายอาจยิ่งพยายามต่อรองหรือกดดัน การปฏิเสธสั้น ๆ ตรงประเด็น และไม่ใช้อารมณ์ จะช่วยจบสถานการณ์ได้ง่ายขึ้น และยังรักษาพื้นที่ของตัวเองไว้ได้โดยไม่ต้องรู้สึกผิด
เว้นระยะห่าง
ถ้าลองพูดคุยและปรับความเข้าใจกันแล้ว แต่สถานการณ์ยังไม่ดีขึ้น การเว้นระยะห่างอาจเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด สำหรับเรื่องงาน อาจลดการคุยต่อหน้า แล้วเปลี่ยนเป็นสื่อสารผ่านข้อความแทน เพื่อลดโอกาสเกิดความตึงเครียดหรือการใช้อารมณ์ ส่วนความสัมพันธ์ในชีวิตส่วนตัว ลองลดการพบปะให้น้อยลง การถอยออกมาจากสภาพแวดล้อมที่กดดัน จะช่วยให้ได้พักใจ และมองสถานการณ์ต่าง ๆ ได้ชัดขึ้นมากกว่าเดิม
หลังเจอคน Toxic ดูแลตัวเองอย่างไร?
หลังจากผ่านสถานการณ์ที่ต้องรับมือกับพลังงานลบ การฟื้นฟูสภาพจิตใจของตนเองเป็นสิ่งที่ต้องทำทันที เพื่อไม่ให้ความเครียดตกค้าง
พาตัวเองออกมาจากจุดนั้น การพาตัวเองออกมาจากสถานที่หรือสถานการณ์เครียด ๆ คือวิธีปรับอารมณ์ที่รวดเร็วที่สุด หากรู้สึกอึดอัด ให้รีบพาตัวเองออกจากบริเวณนั้นทันทีเพื่อไปสูดอากาศบริสุทธิ์ หรือเปลี่ยนไปนั่งในมุมที่เงียบสงบ การเปลี่ยนสภาพแวดล้อมทางกายภาพจะช่วยลดระดับความเครียดและความกดดันลงได้
หยุดคิดวนเวียนจนกระทบชีวิตประจำวัน พยายามหยุดคิดถึงคำพูดหรือเหตุการณ์ที่ผ่านมาแล้ว เพราะการย้อนกลับไปคิดซ้ำ ๆ มักทำให้กังวลมากขึ้นโดยไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาอะไร ลองพาตัวเองกลับมาโฟกัสกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้า จะช่วยให้จัดการอารมณ์ได้ดีขึ้น
หาที่ปรึกษาเพื่อระบาย การมีที่ปรึกษาช่วยระบายสิ่งที่กังวลอยู่ในใจได้ดีมาก ลองพูดคุยกับเพื่อนสนิท คนในครอบครัว หรือคนที่คุณไว้ใจ จะช่วยลดความอึดอัดในใจลงได้เยอะ และบางครั้งคนรอบตัวอาจช่วยมองอีกมุม หรือให้คำแนะนำที่ทำให้คุณรับมือกับสถานการณ์นี้ได้ง่ายขึ้นด้วย
หากิจกรรมที่ช่วยฟื้นฟูจิตใจ ลองหากิจกรรมที่ช่วยเติมพลังใจให้ตัวเอง เลือกทำในสิ่งที่ชอบและทำแล้วรู้สึกดี กิจกรรมเหล่านี้ช่วยให้ได้พักใจ เบี่ยงความสนใจออกจากเรื่องเครียด และทำให้กลับมารู้สึกดีขึ้นได้เร็วกว่าเดิม
ให้รางวัลตัวเอง ลองตอบแทนความอดทนของตัวเองด้วยเรื่องเล็ก ๆ ที่ทำแล้วรู้สึกดี อย่างการให้รางวัลตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นการกินของอร่อย ซื้อของที่อยากได้ การให้รางวัลตัวเองจะช่วยฟื้นทั้งร่างกายและจิตใจ ให้พร้อมกลับมาเริ่มต้นใหม่ได้อีกครั้ง
สรุป
วิธีรับมือกับคน Toxic ที่ได้ผล เริ่มจากการ
ตั้งขอบเขตให้ชัด วางตัวให้นิ่ง ไม่ตอบโต้ เพื่อตัดดราม่า รู้จักเบี่ยงประเด็นหรือปฏิเสธอย่างหนักแน่น และหากสถานการณ์ไม่ดีขึ้น ก็ต้องกล้าเว้นระยะห่างเพื่อดูแลใจตัวเอง แนวทางเหล่านี้ช่วยให้เรารักษา
ความสัมพันธ์ที่ดี กับคนรอบข้างได้โดยไม่เสียความสัมพันธ์ เมื่อจัดการเรื่องคนและอารมณ์ได้ดี การทำงานก็ราบรื่นขึ้น
FAQ
Post Views: 35